Inaczej skroplony, pierwszy raz został sprowadzony do takiej postaci w 1883 roku przez profesorów Uniwersytetu Jagiellońskiego, Zygmunta Wróblewskiego i Karola Olszewskiego. Od tej pory sukcesywnie, kolejnymi latami, nabiera znaczenia oraz znajduje przeznaczenie w wielu rozmaitych dziedzinach oraz gałęziach przemysłu. Jak jest pozyskiwany i jakie jest zastosowanie ciekłego azotu?

Pozyskiwanie i przechowywanie

Jest stanowiony przede wszystkim z powietrza w tak zwanej drodze separacji – kiedy powietrze jest sprężone w urządzeniu, musi nastąpić usunięcie wszelkich z niego zanieczyszczeń. Potem odprowadzone ciepło z urządzenia powoduje skraplanie gazu. Warto zaznaczyć, że ciekły azot jest bezbarwny, bezzapachowy oraz bezsmakowy – poza tym nie ulega spalaniu, nie wchodzi w reakcje z innymi substancjami. Przechowywany jest w odpowiednio niskiej temperaturze, w specjalnych pojemnikach.


Wyróżnia się kilka zasadniczych zastosowań ciekłego azotu:

laboratoria, przemysł, nauka - powstała specjalna nauka, zajmująca się tą substancją, a nazywa się kriotechniką (dodatkowo bada także skroplone tlen, wodór i hel). Przykładowym użyciem tej substancji jest zamrażanie żywych komórek, normalnie funkcjonujących po odmrożeniu. Medycyna i biotechnologie – w tych dziedzinach wykorzystywany jest przede wszystkim podczas zabiegów dermatologicznych, krioterapeutycznych oraz kriochirurgicznych. Jest doskonały wtedy, kiedy potrzeba metod leczenia polegających na krótkim, bardzo silnym zamrażaniu zmienionych przez choroby komórek.

Żywność, gastronomia i kulinaria – omawiana substancja jest używana przede wszystkim w tzw. kuchni molekularnej, bardzo zjawiskowej i zyskującej na popularności. Można także przyrządzać lody i inne mrożone potrawy z jej użyciem. Jak widać, zastosowanie ciekłego azotu jest szerokie i na pewno pozostawia on jeszcze wiele innych pól do zagospodarowania.